Naprawmy Polską
politykę. Razem.

Zerwanie z dyktatem central partyjnych. Poseł odpowiada przed wyborcami z konkretnego miasta i powiatu, a nie przed prezesem partii. Nazwiska zaczynają znaczyć więcej niż logo na liście.

Koniec zawodowych polityków, którzy spędzają w Sejmie 20–30 lat. Nowa krew, nowe pomysły, większa wymiana kadr i mniejsze ryzyko utworzenia kasty oderwanej od realiów obywateli.

Koniec ustaw uchwalanych w nocy w trybie wrzutki poselskiej. Eksperci, samorządy, organizacje branżowe i obywatele realnie wpływają na prawo, które ich dotyczy.

Wiemy, kto pisze ustawy. Wiemy, kto rozmawia z premierem o kontraktach. Lobbing przestaje być anonimowy — staje się normalnym, ale jawnym elementem demokracji.

Koniec poczucia bezkarności i podwójnej miary. Polityk z zarzutami nie chowa się za parlamentarnym statusem; o ściganiu decyduje prokurator i sąd, a nie polityczne głosowanie kolegów partyjnych. Standardy etyczne życia publicznego rosną, bo nikt nie może liczyć, że Sejm „zamiecie sprawę pod dywan".

Wybory przestają być polem walki politycznej. Ich uczciwość i wynik nie zależą od tego, kto akurat ma większość. Każdy może zaufać liczeniu głosów — niezależnie od tego, kogo popiera.

Korupcja drastycznie traci grunt. Dziennikarze, NGO i zwykli obywatele stają się audytorami państwa. Marnotrawstwo widać natychmiast, a nie po pięciu latach raportu NIK.

Koniec przepisywania majątku na teściową. Realna kontrola — nie fikcja papierowa. Polityka przestaje być najszybszą ścieżką dorabiania się w III RP.

Obywatele odzyskują realne narzędzie wpływu. Tematy ignorowane przez partie — bo niewygodne lub niemodne — wracają na agendę dzięki zaangażowaniu społecznemu.

Państwo nie zatrzymuje się po każdej zmianie władzy. Kompetentni urzędnicy zostają, doświadczenie się kumuluje, jakość usług publicznych rośnie z dekady na dekadę.

Konkret w pieniądzu: jeden poseł kosztuje państwo ok. 40 tys. zł miesięcznie z samego uposażenia, diety i ryczałtu biurowego — realnie, wliczając biura poselskie, asystentów, ZUS i pochodne, średnio dwa razy tyle. Likwidacja 360 mandatów to oszczędność rzędu 170–340 mln zł rocznie. Ile to konkretnie w służbie zdrowia? Przy średniej wycenie operacji onkologicznej w NFZ na 35–50 tys. zł — od 4 do 8 tysięcy dodatkowych operacji rocznie. Albo 1 500–2 500 pacjentów objętych przez cały rok nowoczesną terapią onkologiczną (immunoterapia, leki celowane — ok. 130 tys. zł na osobę). Te środki przekierowujemy w całości do ochrony zdrowia: na refundację leków, sprzęt diagnostyczny w szpitalach powiatowych i skrócenie kolejek do specjalistów. Bonus: realny ciężar w głosie pojedynczego posła i drastycznie mniejsza pula etatów do politycznego rozdania.

Najważniejsze decyzje przestają być monopolem 460 polityków i zapadają z udziałem milionów obywateli. Próg 40 % odsiewa głosy radykalnych mniejszości — na poważne zmiany trzeba poważnej frekwencji. Politycy przestają chować niewygodne tematy w sejmowych komisjach, bo wyborcy mogą wymusić ich rozstrzygnięcie wprost.

Każdy obywatel realnie decyduje, kto przejmie najwyższe funkcje, jeśli zabraknie prezydenta. Marszałek odpowiada przed całym narodem, nie przed liderem klubu, i ma świeży, jednoznaczny mandat z urn — a nie z głosowania kolegów partyjnych. Koniec sytuacji, w której o drugiej osobie w państwie 38 milionów Polaków dowiaduje się z komunikatu po koalicyjnych negocjacjach.

Koniec spekulacji „ile naprawdę zarabia poseł". Dziś polityk składa raz w roku oświadczenie majątkowe — fotografia na koniec roku, łatwa do retuszowania (przekazanie aktywów rodzinie, opóźnione fakturowanie, gotówka, fundacje). Miesięczna publikacja dochodów to film, nie zdjęcie. Każdy obywatel widzi: ile poseł X zarobił z Sejmu, ile z prywatnych zleceń, jakim firmom doradza za pieniądze, ile kosztuje jego biuro, kto jest jego asystentem i ile zarabia. To narzędzie samoregulacji: świadomi że są obserwowani, politycy podejmują bardziej rozważne decyzje co do dodatkowych źródeł dochodu, a konflikty interesów wychodzą na światło dzienne automatycznie, nie po przecieku. Modelowo działa to w Szwecji i Finlandii od kilkudziesięciu lat — pensje wszystkich osób zarabiających z budżetu państwa są publicznie dostępne online, bez żadnego logowania. Plus konkret medialny: dziennikarstwo śledcze pracuje na surowych danych zamiast prosić CBA o pomoc.

Konkret w pieniądzu: kilometrówki to ok. 18 mln zł rocznie (460 mandatów × średnio ~40 tys. zł), dodatek mieszkaniowy i hotel sejmowy — kolejne 10–15 mln zł. Łącznie 30–35 mln zł rocznie. Te środki przekierowujemy do ochrony zdrowia: 30 mln to równowartość 600–800 dodatkowych operacji onkologicznych w wycenie NFZ albo 200–250 pacjentów objętych przez rok nowoczesną immunoterapią (~130 tys. zł / pacjent). Koniec sytuacji, w której poseł rozlicza ryczałtem 3 tys. zł za „dojazdy" trudne do udowodnienia, jednocześnie nocując bezpłatnie w hotelu sejmowym. Polityk zarabiający trzykrotnie więcej niż mediana krajowa powinien — jak każdy obywatel — sam decydować, ile z własnej pensji wyda na mieszkanie i transport. Trudno wymagać od pielęgniarki za 4 500 zł rozumienia „trudnych wyborów budżetowych", gdy poseł za 19 tys. zł dostaje darmowy nocleg w stolicy i ryczałt za podróż prywatnym autem.

Frekwencja idzie w górę o kilkanaście punktów procentowych — głosowanie zajmuje minutę, bez stania w kolejce, bez tłumaczenia szefowi pół godziny przerwy. Państwo zaczyna częściej pytać obywateli o zdanie, bo referendum przestaje wymagać uruchamiania kilkudziesięciu tysięcy obwodów wyborczych na jeden weekend — koszt referendum spada o rząd wielkości. Co czwarty Polak ma już aplikację, więc kampania zachęcająca do jej instalacji startuje z bardzo wysokiego pułapu i kosztuje ułamek tego, co pełnowymiarowa modernizacja systemu wyborczego.